PGT is veilig voor moeder én kind
Hoe veilig is PGT? Lopen vrouwen die zwanger zijn na PGT meer risico op complicaties tijdens de zwangerschap? Zijn kinderen die verwekt zijn met PGT net zo gezond als andere kinderen? “In Nederland was dit op grote schaal nog nooit onderzocht”, vertelt dr. Malou Heijligers, die op 21 april 2021 op dit onderwerp promoveerde. Conclusie: PGT is veilig. “Een geruststellende uitkomst voor wensouders, zorgverleners én beleidsmakers.”
Malou: “PGT wordt sinds 1995 in Nederland uitgevoerd. Vanwege de complexiteit van de procedure en de ethische aspecten, is het Maastricht UMC+ het enige centrum met een vergunning voor PGT. Dat betekent dat het genetisch onderzoek van de afgenomen cellen altijd in Maastricht plaatsvindt. Maastricht UMC+ werkt samen met drie transportcentra (umc’s in Utrecht, Groningen en Amsterdam) zodat paren dicht bij huis terecht kunnen voor de ivf-procedure. Alleen paren met een verhoogd risico op kinderen met een ernstige genetische aandoening of een verhoogd risico op miskramen als gevolg van een chromosomale afwijking komen in aanmerking voor PGT. Het aantal genetische indicaties waarvoor PGT is toegestaan neemt toe, evenals de bekendheid van de procedure. Het aantal paren dat in aanmerking wil komen voor PGT groeit en elk jaar worden meer kinderen via een PGT-procedure geboren.”
300 ouderparen
Maar hoe veilig is PGT nu eigenlijk? Voor PGT is een ivf-behandeling nodig waarbij bevruchting buiten het lichaam plaatsvindt. Van de verkregen embryo’s worden cellen gebiopteerd en in Maastricht onderzocht op de aanwezigheid van de genetische afwijking. Alleen niet aangedane embryo’s komen in aanmerking voor plaatsing in de baarmoeder. Brengt de procedure extra risico’s met zich mee voor de gezondheid van de kinderen en hun moeders tijdens de zwangerschap en vlak na de geboorte? En hoe zit het met de ontwikkeling van de PGT-kinderen? Ruim 300 ouderparen vulden vragenlijsten in over de zwangerschap en 100 kinderen ondergingen lichamelijk, cognitief en sociaal-emotioneel onderzoek om eventuele verschillen met uit ivf/ICSI en uit natuurlijke zwangerschappen geboren kinderen op te sporen.
Geen extra risico’s op zwangerschapscomplicaties
Malou: “De vrouwen die aan het onderzoek hebben deelgenomen waren zwanger tussen 2004 en 2014. Onderzocht is het risico op complicaties tijdens de zwangerschap, denk aan zwangerschapsdiabetes, het HELLP-syndroom, preeclampsie, hypertensie of problemen met de placenta. De PGT-zwangerschappen zijn vergeleken met zwangerschappen na ivf/ICSI. Uit het onderzoek komt naar voren dat PGT geen extra risico’s met zich meebrengt. Wel geven de deelnemende vrouwen aan dat ze het traject als zodanig mentaal als zwaar ervaren.”
Stelling uit proefschrift
Studies naar de veiligheid van preïmplantatie genetische diagnostiek zijn wetenschappelijk interessant, maar vooral ook maatschappelijk essentieel.
Geen extra risico op aangeboren afwijkingen
Tweede onderdeel van Malou’s onderzoek was de evaluatie van de perinatale gezondheid van de kinderen geboren na PGT. “Alle PGT-zwangerschappen in de periode 1995-2014 zijn hierin meegenomen. De gegevens zijn verkregen via vragenlijsten die de ouders hebben ingevuld en via dossieronderzoek. We hebben vooral onderzocht of aangeboren afwijkingen, misdiagnoses, perinatale sterfte of ziekenhuisopname in de perinatale periode vaker voorkomen bij kinderen die via PGT zijn verwekt. Daarnaast hebben we gekeken naar geboorteparameters. Ook hier is de uitkomst positief. PGT geeft geen verhoogd risico op aangeboren afwijkingen.”
Vergelijkbare gezondheid en ontwikkeling
Het derde en meest intensieve deel van het onderzoek bestond uit lichamelijk onderzoek en cognitief en sociaal-emotioneel onderzoek van vijf jaar oude kinderen geboren na PGT. Daarnaast hebben de ouders uitgebreide vragenlijsten ingevuld over de gezondheid, medische voorgeschiedenis en vroeg motorische ontwikkeling van de kinderen. “De resultaten zijn vergeleken met de gezondheid en groei van kinderen geboren na ivf/ICSI en kinderen uit families met een genetische aandoening die zijn geboren na natuurlijke conceptie. De gezondheid en ontwikkeling is voor kinderen in alle drie de groepen vergelijkbaar. Wel komt uit het onderzoek naar voren dat ouders van PGT-kinderen mogelijk bezorgder zijn en zich dientengevolge sneller melden bij de huisarts dan men op basis van populatiecijfers zou verwachten. Ditzelfde werd echter ook in de controlegroepen gezien. Uit een algemeen lichamelijk en neurologisch onderzoek zijn peesreflexen en coördinatievaardigheden geëvalueerd. Ook hier is geen verschil tussen de drie groepen vastgesteld. Via uitgebreide neuropsychologische testen en vragenlijsten die zowel door ouders als leerkrachten van kinderen zijn ingevuld, is de cognitieve en sociaal-emotionele ontwikkeling van kinderen onderzocht. De ontwikkeling van PGT-kinderen ligt binnen het normale bereik. Het onderzoek is goed nieuws voor wensouders die PGT overwegen. Uit het onderzoek blijkt dat PGT veilig is en geen extra risico’s met zich meebrengt voor moeder en kind.”